پايگاه اطلاع رساني دفتر آيت الله العظمي شاهرودي دام ظله
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
Sunday 17 November 2019 - الأحد 19 ربيع الأول 1441 - يکشنبه 26 8 1398
 
 
 
 
 
 
 
 
  • عرش الهى  
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  •  سوال3:
     از كسى در مورد موقعيت مكانى « عرش الهى » سؤال شد ، پاسخ داد :

    « منطقه جغرافيايى آسمان ، از نظر طبيعى ، براى ما روشن نيست ، چگونه مى توانيم عرشى كه در آن واقع است را بشناسيم ؟ عرش به عالى ترين منطقه از مناطق شبيه است . »

    اكنون سؤال ما اين است كه از نظر شيعه ، عرش چيست و حكم كسى كه آن را محدود به حدود جغرافيايى و جسمانى مى داند چيست ؟


    جواب : امورى مثل : عرش ، كرسى ، لوح و قلم ، از امور عينى خارجى   ـ  با واقعيت ملموس خارجى  ـ  نيستند ، بلكه رموز و اشاراتى براى قدرت ، حاكميت ، سلطنت تامه ، علم نافذ و تدبير كامل حضرت حق هستند . روايات وارده درباره عرش هم ، اين گونه ، اشاره دارند .

    از جمله روايتى است در توحيد شيخ صدوق(رحمه الله) ، از سلمان كه على(عليه السلام)در پاسخ جاثليق فرمود : « فرشتگان ، عرش را حمل مى كنند . عرش ، آن گونه كه گمان مى كنى ، همانند تخت نيست اما چيزى محدود ، مخلوق و تدبير شده است كه پروردگار تو مالك آن است ، نه آن كه روى آن نشسته باشد همانند چيزى كه روى چيز ديگرى  ـ  از نظر جسمى  ـ  قرار گرفته باشد . »

    در توحيد به اسنادش از امام صادق (عليه السلام) آمده است كه درباره اين آيه (و كان عرشه على الماء) ( هود : 7) « و عرش خداوند روى آب بود » سؤال شد . فرمود : چه مى گويند ؟ ، عرض شد : همانا عرش بر آب ، و خداوند روى آن بود . فرمود : هر كه چنين پنداشت ، دروغ گفته است . خدا را قابل حمل و متصف به صفات مخلوق كرده است و لازمه اش اين است كه آن چه او را حمل مى كند تواناتر از او باشد (احتمالا اين جمله : « و لازمه اش . . . از او باشد » جزء فرمايش امام نباشد .) . فرمود : خداوند ، دين و علمش را بر آب ، بار نمود پيش از آن كه آسمان يا زمين يا جن يا انس يا خورشيد يا ماه ، بوده باشد(وحيد صدوق ، باب 47 ) .

    و مراد از عرش ، علم الهى ، و از آب ، اصل آفرينش است . و علم فعلى ، متعلق به او پيش از ظهور تفاصيل است  . و ممكن است گفته شود ، اينها امور عينى خارجى اند و اشاره به آفريده ها و موجودات عظيم كه عظمتشان قابل تصور نيست . و اين خود ، بر عظمت و جلالت آفريدگار ، دلالت مى كند ، همان گونه كه از روايت طولانى زينب عطاره ، استفاده مى شود :

    « اين هفت آسمان و درياى پنهان و كوههاى سرد و هوا و پرده هاى نور ، در برابر كرسى ، همچون حلقه اى در بيابان پهناور و تهى است . سپس اين آيه را خواند :(وسع كرسيه السموات والأرض ولايؤوده حفظهما و هو العلى العظيم)(بقره : 255) « و كرسى او آسمان ها و زمين را فراگيرد و نگهداريش بر او سنگينى نكند ، كه او والا و بزرگ است »  .

    و اين هفت آسمان و درياى پنهان و كوههاى سرد و هوا و پرده هاى نور و كرسى ، در برابر عرش ، همچون حلقه اى در بيابان پهناور و تهى است . و اين آيه را خواند : (الرحمن على العرش استوى) ( طه : 5) « خداى رحمان بر عرش استوار است » »(مفتاح الكتب الاربعه ، ج 16 ، به نقل از : روضه كافى ، ج 8 ، ص 153 ، ح 143 ، و نيز ، تفسير برهان ، ج 1 ، ص 241)(مرحوم مجلسى در « مرآة العقول » ذيل اين حديث ، بيانى دارد ، مراجعه فرماييد ) .
     
     

     
     
     
     
     
     

    آدرس: قم - روبروي شبستان امام خميني(ره) - دفتر آيت الله العظمي شاهرودي (دام ظله)

    تلفن: 7730490 3، 7744327 3- 025 فکس: 7741170 3- 025  

    پست الکترونيک: info@shahroudi.net / esteftaa.shahroudi.com@gmail.com