پايگاه اطلاع رساني دفتر آيت الله العظمي شاهرودي دام ظله
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
Sunday 17 November 2019 - الأحد 19 ربيع الأول 1441 - يکشنبه 26 8 1398
 
 
 
 
 
 
 
 
  • قضاء و قدر  
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  •  سوال 4:
    نظر علماى اماميه در مورد عقيده به محال بودن و مانعيت قضا و قدر الهى در عالم واقع ( مقام ثبوت ) و نه نظام اجتماعى ( عالم تكليف ) چيست ؟

    همچنين نظرتان نسبت به اين اشكال بر شيخ مفيد (قدس سره)چيست ؟

    « همانا مسئله قضا و قدر ربطى به اوامر و نواهى خدا نسبت به تكاليف مربوط به اعمال بندگانش ندارد بلكه اين مسئله مرتبط با عالم واقع هستى و انسانى است كه خودش ، فعلش ، ارزش و سرشتش را خداوند ايجاد نموده است ، تا آنجا كه دسترسى انسان به تصورى روشن از مفهوم ، سبب و هدف آفرينش ممكن مى شود . . . قضا و قدرى وجود ندارد ، بلكه انسان خودش قضا و قدرش را رقم مى زند . اما در عوض ، چيزى به نام قطعيات تاريخى ، سياسى و اقتصادى هست . اما شما وقتى از قطعيات انسان سخن مى گويى ، بدين معناست كه او را از هر حركتى بازداشته اى . ولى خداوند وقتى با تو درباره قضا و قدر سخن مى گويد ، مى فرمايد : « تويى كه قضا و قدرت را مى سازى . »  . . .ما قائل نيستيم كه امر واقع ( در عالم ثبوت ) همان قضا و قدر است بلكه واقع امر چيزى است كه افراد آنرا ايجاد مى كنند و ظروف خاص مى تواند آنرا تغيير دهد . . . » .

    جواب : قضا و قدر ، قوانين و ضوابطى هستند كه در رخدادهاى نظام هستى بر اساس آنها انجام مى شوند و بعضى از اين قوانين به انسان و اراده او تعلق مى گيرد و اراده داشتن انسان خود از اين قوانين است . پس انسان خود چگونگى زندگى و روابطش با ديگران را با رفتارش ترسيم مى كند ، يكى از آياتى كه به قوانين متعلق به اراده انسان اشاره مى كند اين آيه كريمه است : (إنّ الله لايغيّر ما بقوم حتى يغيّروا ما بأنفسهم)(رعد: 11)« خداوند  ـ  سرنوشت  ـ  هيچ گروهى را تغيير نمى دهد مگر آن كه خودشان تغيير ايجاد كنند » .

    و برخى از اين رويدادها امورى تكوينى و خارج از افعال و اراده و اختيار انسان هستند ، مانند ، باران ، سيل ، زلزله ، جنگ ، مرگ و مير ، كه در خارج به اراده الهى رخ مى دهند ، بى آنكه عمل و اراده انسان تأثيرى در روى دادنش داشته باشد . براى پيشگيرى يا از بين بردن اين حوادث ، راهى به جز دعا و توجه و رويكرد به خداى متعال و درخواست از درگاه پيامبر و ائمه(عليهم السلام) وجود ندارد(2) . زيرا كه خداوند قضايش را به قدرش دفع مى كند ،(يعنى قضاء الهى در امور مختلف قدر ، ميزان و محدوده اى دارد كه انسان مى تواند در خارج از آن محدوده قضاء خاص قرار بگيرد) همان گونه كه اميرالمؤمنين(عليه السلام)فرمود : « از قضاء الهى به قدرش فرار مى كنم »( أفِرُّ من قضاء الله اِلى قدره . بحارالانوار ، ج 5 ، ص 97) .
     
     

     
     
     
     
     
     

    آدرس: قم - روبروي شبستان امام خميني(ره) - دفتر آيت الله العظمي شاهرودي (دام ظله)

    تلفن: 7730490 3، 7744327 3- 025 فکس: 7741170 3- 025  

    پست الکترونيک: info@shahroudi.net / esteftaa.shahroudi.com@gmail.com