پايگاه اطلاع رساني دفتر آيت الله العظمي شاهرودي دام ظله
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
Sunday 08 December 2019 - الأحد 10 ربيع الثاني 1441 - يکشنبه 17 9 1398
 
 
 
 
 
 
 
 
  • پرداخت ديه  
  • 1388-05-20 12:55:40  
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  •  shap02.gif - 100x100 - 4.58 kb

    back.gif - 16x16 - 561 bytesمستحقين ديه

    سؤال 1425 : فرزند اينجانب كه داراى همسر عقد كرده بوده در حادثه تصادف به رحمت ايزدى پيوست ولى مشار اليها را به خانه نياورده و هم بستر نيز با وى نشده است و حاليه با عنايت به اينكه مشار اليها ( همسر متوفى ) مبلغى بابت سهم ديه دريافت نموده و مهريه خود را نيز مطالبه نموده است مسائلى به شرح ذيل مطرح مى باشد كه استدعاى پاسخ شرعى را دارد .

    1- اولياء دم چه كسانى مى باشند ؟

    2- آيا همسر از ديه سهم مى برد يا خير ؟

    3- شرايط تأمين مهريه دختر چيست و مسئول پرداخت كيست ؟

    4- آيا مطالبه مهريه همسر متوفى از محل سهم ديه متعلق به پدر و مادر وجاهت شرعى دارد يا خير ؟

    5- آيا ديه جزء ماترك متوفى محسوب مى شود يا خير ؟

    6- چنانچه پدر متوفى ملكى را به عنوان پشت قباله همسر متوفى منظور كرده باشد آيا پس از فوت نيز پرداخت آن بر ذمه پدر متوفى مى باشد يا خير ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : 1 و 2 : اولياء قصاص كسانى هستند كه وارث او هستند مگر زن و شوهر حسب اجماع منقول ولى چنانچه مصالحه به ديه كردند زن و شوهر از آن ارث مى برند .

    3 : مسئول پرداخت مهريه خود زوج مى باشد مگر آنكه پرداخت آن را در ضمن اجراى عقد ازدواج به عهده كس ديگرى مثل پدر زوج مثلا قرار بدهند ، و زوجه هم به آن راضى باشد ، در اين صورت به عهده پدر زوج مى باشد .

    4 و 5 : چون كه ديه جزء ماترك است ، لذا مى توانند مهريه را از محل سهم ديه اداء نمايند ، براى اينكه مهريه دين است و بايد از ماترك ميت داده شود .

    6 : در فرض سؤال پدر متوفى ملكى را به عنوان مهريه براى همسر متوفى تعيين كرده است و آن ملك از اموال و املاك او خارج شده و ملك همسر متوفى مى باشد و حتماً بايد ملك معيّن شده را به او تحويل بدهند .

    back.gif - 16x16 - 561 bytesاختلاف قيمت اصناف ديه

    سؤال 1426 : با عنايت به اينكه در حال حاضر تفاوت شديدى بين گونه هاى ديه ( اصناف ديه ) مانند قيمت 1000 گوسفند با قيمت ده هزار درهم وجود دارد ، آيا باز هم جانى مخير است ، هريك از گونه هاى ششگانه ( صدشتر ، دويست گاو ،  . . . ) را انتخاب نمايد ، يا آنكه تخيير ميان گونه ها ، انصراف به حالتى دارد كه تعادل نسبى بين قيمتها وجود داشته باشد ؟ به عبارت ديگر آيا در پرداخت ديه ، خود گونه ها موضوعيت دارند ولو آنكه ارزش آنها كاملاً تنزل پيدا كرده باشد ، يا ارزش مالى گونه ها موضوعيت دارد ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : دهنده مخير است بين آنها گرچه اختلاف زياد باشد .

    back.gif - 16x16 - 561 bytesپرداخت ديه از بيت المال

    سؤال 1427 : موارد پرداخت ديه از بيت المال را مرقوم فرماييد ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : در موارد خاص دليل داريم بر اداء ديه از بيت المال : 1ـ كسى كه در ازدحام مثلاً در نماز جمعه كشته شود ، يا بر روى پلى افتاده باشد . 2ـ ديه قتل خطأى يا قتل عمدى شخص كور كه بر عهده عاقله است و در صورتى كه عاقله ندارد يا عاجز باشند بر امام است ، يعنى از بيت المال بايد داد . 3ـ اگرقاتل عمد فرار كرد و نتوان از اوديه گرفت ، ديه از مال او گرفته مى شود ، واگر نداشت ازاقرباء او و اگر اقرباء نداشت از بيت المال ، وهمچنان بعضى موارد ديگر لكن ما تعدى مى كنيم به هر موردى كه نتوان ديه را از قاتل يا كسى كه بر او واجب است گرفت زيرا در روايت ابى بصير تعليل شده ( فانه لا يبطل دم امرء مسلم ) و قريب به همين مضمون در روايات عديده وارد شده است .

    سؤال 1428 : چنانچه عاقله قبل از حلول حول فوت نمايد آيا ديه از تركه عاقله داده مى شود يا از بيت المال يا از مال جانى ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : اگر عاقله مال دارد ، از مال او پرداخت مى شود ، اگر ندارد ، از بيت المال داده مى شود على الاظهر .

    سؤال 1429 : آيا همان گونه كه در قتل مباشرى در صورت عدم شناسايى قاتل ، ديه مقتول از بيت المال پرداخت مى شود ، در قتل تسبيبى نيز اين گونه است ، به عنوان مثال اگر شخص ناشناسى مانعى را در خيابان قرار داده و عابر در اثر برخورد با آن فوت مى كند ، آيا بيت المال ضامن ديه اوست ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : اگر در راه عبور مردم گذاشته و عادةً منجر به قتل مى شود و شخصى كه موجب قتل تسبيبى شده معلوم نباشد ، ديه از بيت المال داده مى شود ، زيرا «لايذهب دم مؤمن هدراً» .

    سؤال 1430 : در خسارات مازاد بر ديه در صورتى كه جانى قادر بر پرداخت آن نباشد آيا بيت المال مسئوليتى دارد يا نه ؟ در جنايات تسبيبى در صورت خطاى محض بر اساس نظر جمعى از فقهاى اماميه عاقله مسئوليتى ندارد پرسش اين است كه در صورت فقر جانى آيا بيت المال نيز مسئوليتى ندارد ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : مسئوليت ندارد على الااظهر .

    back.gif - 16x16 - 561 bytesمهلت در پرداخت ديه

    سؤال 1431 : چنانچه متهم محكوم به پرداخت ديه شده باشد و ضامن معتبر از قبيل كفيل يا وثيقه نداشته باشد ليكن هنوز در مهلت دو سال در غير عمدى و يكسال در عمد باشدقبل از مهلت مقرره شرعيه آيا بازداشت وى به اين لحاظ محمل شرعى دارد يا خير ؟

    لازم به توضيح است كه بعضاً متهمان با صدور قرار تأمين به زندان معرفى شده ، ليكن پس از صدور رأى به محكوميت پرداخت ديه كماكان بلحاظ عجز از معرفى ضامن معتبر بازداشت مى مانند ، ليكن چون در مهلت پرداخت نيز قرار دارند نمى توان ايشان را مجبور به پرداخت ديه نمود ، حال سؤال اينجاست كه وضعيت چنين متهمانى با توجه به احتمال عدم دسترسى به ايشان پس از آزادى چيست ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : بعد از فحص و تحقيق حاكم شرع اگر براى او ثابت شود كه متهم راست مى گويد كه ضامن معتبر يا وثيقه ندارد ، چون دين مدت دار است نمى تواند او را بازداشت و يا قرار حبس صادر نمايد على الاظهر .

    back.gif - 16x16 - 561 bytesنامشخص بودن ضارب بين چند نفر

    سؤال 1432 : چنانچه عضو كسى در جريان درگيرى بوسيله يكى از سه نفر از افراد معيّن صدمه ديده است با توجه به اينكه هر يك از آنان منكر وارد كردن صدمه هستند ديه مصدوم به چه نحوى بايد استيفا شود .

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : در مفروض سؤال ابتدا نسبت به هر يك از آن سه نفر اگر ظن دارد قسامه اجرا نمايد و الا بوسيله قرعه ديه را تعيين نمايد ، و احوط مصالحه است بلكه ترك نشود .

    back.gif - 16x16 - 561 bytesهزينه معالجات مصدوم

    سؤال 1433 : با توجه به اينكه انتخاب نوع ديه با شخص جانى يا عاقله وى مى باشد و عموماً درهم نقره را انتخاب مى كنند و احياناً هزينه هاى معالجه يا عوارض جنبى آن مانند خورد شدن استخوان كه نياز به ترميم و تعديل آن با وسايلى امثال پلاتين و جراحى هاى متعدد دارد زياد مى شود يا اينكه شخص مصدوم در اثر صدمه وارده از كار بى كار مى شود يا براى هميشه معلول و مريض احوال مى گردد آيا اين مازاد بر ديه را مصدوم مى تواند از جانى مطالبه كند يا نه ؟ آيا جانى ضامن اين هزينه ها هست يا نه ؟ آيا در صورت تعيين نوع ديه و متعذر شدن آن ، نوبت به ساير انواع مى رسد ؟ آيا بدون توافق با مصدوم ، جانى مى تواند معادل آن را با وجه رايج كشور به مصدوم پرداخت نمايد ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : مصدوم فقط حق ديه اى راكه شارع تعيين نموده دارد ، و در صورتى كه ديه مخير بين چند چيز باشد و يكى معذور باشد بايد قسم ديگر را بدهد ، مگر آنكه مصدوم راضى به قيمت شود .

    سؤال 1434 : با عنايت به اينكه مخارجى را كه مجنى عليه براى درمان آثار و عوارض جنايت هزينه مى كند ، گاه فراتر از ديه مقدر است ، بفرماييد;

    1- آيا به حكم قاعده لاضرر ، تسبيب و  . . . مى توان هزينه هاى درمانى مازاد بر ديه مقدر را از جانى گرفت ؟

    2- در صورت مثبت بودن پاسخ ، جانى چه مقدار فرصت زمانى براى پرداخت هزينه هاى زايد بر ديه دارد ؟

    3- در صورت مشروعيت دريافت هزينه هاى زايد بر ديه ، آيا مجنى عليه به جهت زمانى كه از كار محروم شده و وقتى كه صرف درمان خود كرده است نيز مى تواند مطالبه خسارت كند ؟ ( با اين توجيه كه مبلغ پرداختى به عنوان ديه مقدر و نيز هزينه هاى زايد درمان كه جانى به مجنى عليه پرداخته تنها وضعيت را به حال پيش از جنايت برگردانده ، اما درد و تعبى را كه مجنى عليه متحمل شده و زمانهايى را كه از دست داده است هنوز جبران ننموده است كه بايد جبران شود . )

    4- بر فرض عدم مشروعيت دريافت خسارتهاى زايد بر ديه ، آيا قاضى در مواردى كه ارش متعين است ، مى تواند علاوه بر ملاحظه شدت صدمه آسيب وارده ، هزينه هاى درمانى و زمان هاى تلف شده از مجنى عليه را نيز ، در مقدار ارش لحاظ كند ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : 1 و 2 و 3- در ديه مقدر از طرف شارع مقدس آنچه براى جانى شرعاً واجب است كه به مجنى عليه پرداخت كند ، فقط همان ديه مقدر مى باشد نه زيادتر .

    4- در مسأله ارش و تعيين مقدار آن ، به وسيله اهل خبره و تأييد حاكم شرع معين مى شود .

    back.gif - 16x16 - 561 bytesتخفيف ديه يا قصاص

    سؤال 1435 : آيا در شرع در مبلغ ديه يا مسأله قصاص تخفيفى براى مربى و آموزگار وجود دارد ، به چه صورت ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : در موارد قصاص و يا ديه كه شرعاً مقدار آن مقدر شده غير از ولى قصاص و صاحبان ديه هيچ احدى حق ندارد تخفيف بدهد حتى حاكم شرع .

    back.gif - 16x16 - 561 bytesعدم تأجيل در ديه جنايت بر ميت

    سؤال 1436 : آياپرداخت ديه جنايت بر ميت به صورت حال است يا مؤجل ؟ و در صورت تأجيل ، مهلت پرداخت آن چه قدر است ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : دليلى بر تأجيل و مهلت در پرداخت ديه جنايت وارد بر ميت نداريم ، لذا پرداخت آن به صورت نقد مى باشد .

    back.gif - 16x16 - 561 bytesعفو ولى طفل

    سؤال 1437 : آيا عفو ولى كودك از ديه كفايت مى كند ؟ اگر رضايت كودك هم جلب شود چطور ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : اگر واقعاً اين عفو صلاح و مصلحت كودك در آن باشد يقيناً نه بطور احتمالى اشكال ندارد ، و الاّ جايز نيست و رضايت كودك در اين مورد بى تأثير است .

    shap02.gif - 100x100 - 4.58 kb

     
     

     
     
     
     
     
     

    آدرس: قم - روبروي شبستان امام خميني(ره) - دفتر آيت الله العظمي شاهرودي (دام ظله)

    تلفن: 7730490 3، 7744327 3- 025 فکس: 7741170 3- 025  

    پست الکترونيک: info@shahroudi.net / esteftaa.shahroudi.com@gmail.com