پايگاه اطلاع رساني دفتر آيت الله العظمي شاهرودي دام ظله
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
Tuesday 10 December 2019 - الثلاثاء 12 ربيع الثاني 1441 - سه شنبه 19 9 1398
 
 
 
 
 
 
 
 
  • حدود  
  • 1388-05-20 12:54:39  
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  • shap02.gif - 100x100 - 4.58 kb

    felesh2.gif - 16x16 - 1.27 kbاجراء حدfelesh2.gif - 16x16 - 1.27 kb

    back.gif - 16x16 - 561 bytesاجراى حدود در زمان غيبت

    سؤال 1305 : از آنجا كه قتل نفس يك گناه كبيره است و به تعبير صريح قرآن كريم قتل نفس جز در برابر نفس يا فساد در زمين ، مانند آنست كه آدمى همه انسانهاى روى زمين را كشته باشد ، و از آنجا كه به دلايل عقلى و شرعى آدمى بايد از نزديك شدن به موارد گناه و جرم اجتناب كند و هر چه گناه يا جرم بزرگتر باشد اجتناب از آن عقلاً و شرعاً لازم تر خواهد بود ، و از آنجا كه به مصداق قاعده فقهى «الحدود تدرء بالشبهات» اگر كمترين شكى در مصداق يك حد باشد آن حد رفع مى شود و از لحاظ اينكه انسان جايز الخطاست و در هر شرائطى ممكن است در تشخيص مصداق اشتباه كند و از آنجا كه اجراى حكم اعدام با توجه به امكان اشتباه قاضى و شهود ممكن است به قتل يك بى گناه و گناه كبيره منجر شود ، با توجه به موارد فوق نظر مبارك در مورد اجراى حكم اعدام يا حتى نزديك شدن به آن در زمان غيبت معصوم  (عليه السلام) و امكان اشتباه در تشخيص مصداق چيست ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : اصل اجراى حدود در زمان غيبت بدست مجتهد جامع الشرايط از مسلمات مى باشد و به بهانه «الحدود تدرء بالشبهات» نمى توان حكم الله را تعطيل نمود و «الحدود تدرء بالشبهات» قبل از علم حاكم مى باشد و إلاّ بعد از علم حاكم حتماً حكم الله بايد جارى شود ، اگر چه قتل باشد و در صورت كشف خلاف از بيت المال جبران مى شود .

    back.gif - 16x16 - 561 bytesشرائط اجراى حد

    سؤال 1306 : آيا شرايط عامه تكليف در مسائل كيفرى ( حدود ، قصاص و تعزيرات ) نيز لازم الرعايه است يا صرف بلوغ شرط صدور احكام كيفرى است ( ولو كودك به درك كافى عقلى نرسيده باشد ) ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : بلوغ سالم كه احكام جنون در حق او جارى نيست ، شرط صدور عامه احكام تكليف است . احكام كيفرى باشد يا غير كيفرى و در خصوص دزدى غير بالغ روايات و تفاصيلى وارد شده و همچنين در معاملات كه رشد بالغ معتبر است .

    سؤال 1307 : آيا درك تكليف از نظر عقلى و داشتن قدرت و رشد ( به معنى درك حسن و قبح ) و علم به گناه بودن و علم به مجازات عمل ارتكابى در مسائل جزائى را شرط براى مكلفين مى دانيد يا خير ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : در احكام جزائى اگر نبودن رشد و درك تكليف موجب شبهه شود حدود برداشته مى شود وگرنه جز بلوغ شرط ديگرى نيست .

    سؤال 1308 : آيا بين عقل و كمال العقل در كلام فقهاء فرق قائليد يا عقل همان رشد و كمال عقل داشتن رشد اشد است ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : در اجراى أحكام در حق اشخاص همان رسيدن به بلوغ سالم است كه به او شخص عاقل مى گويند . ولى كمال عقل كه در عبارات بعضى از فقهاء است ظاهراً اشاره به افرادى است كه كمبود دارند يعنى استثنائى هستند و معيار در تشخيص آنان كه مكلف به احكام هستند يا نه ، تشخيص اوقات نمازهاى يوميه است اگر تشخيص دادند حسب بعض اخبار مكلف هستند و الاّ نه .

    back.gif - 16x16 - 561 bytesزمان اجراى حد

    سؤال 1309 : آيا زمان خاصى براى اجراء حد ( از قبيل اعدام براى زناى با عنف يا رجم براى زناى محصنه ) مثلاً قبل از طلوع آفتاب ، قائل مى باشيد .

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : آنچه به نظر مى رسد از تعيين وقت نسبت به اجراء جلد ، نهى از اجراء آن در شدت سرما و گرما مى باشد ، و از اجراى رجم براى زن حامله نهى شده و نيز از زن مستحاضه .

    back.gif - 16x16 - 561 bytesثبوت حد بر بالغ

    سؤال 1310 : در مواردى كه فرد از نظر سن به بلوغ شرعى رسيده ولى ثابت شود كه اولاً : تشخيص نوجوان ناكافى بوده و ثانياً : ارتكاب جرم او يك اقدام كيفرى جدى عامدانه و آگاهانه نبوده ثالثاً : با توجه به اوضاع و احوال شخصى و خانوادگى متهم قصد مجرمانه اى در ارتكاب عمل نداشته است ، آيا در اين صورت فرد متهم داراى مسؤليت كيفرى است و بايد به مجازات مقرر برسد يا خير ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : در موارد سه گانه سؤال بايد اين نكته را در نظر گرفت كه ارتكاب جرم دو نوع است عمدى و خطايى هر كدام ثابت شود بايد طبق مقتضاى آن حكم صادر و اجراء گردد ، و اوضاع و احوال شخصى و خانوادگى احكام و حدود معينه را تغيير نمى دهد .

    back.gif - 16x16 - 561 bytesدادرسى افراد زير 18 سال

    سؤال 1311 : با توجه به اين كه در سنين كمتر از 18 سال كودكان و نوجوانان آنچنان رشد عقلى و فكرى پيدا نكرده اند و به يك معنى مستحق توجه و كمك ويژه اى هستند تا بتوانند نقش خود را در جامعه ايفا كنند ، و با توجه به وضعيت زندانهاى فعلى كه افراد در اين سنين مسلماً در معرض آسيب و تأثيرات منفى زندانيان قرار مى گيرند ، و امروزه دنيا به اين فكر افتاده ( با تهيه كنوانسيون حقوق كودك كه مورد پذيرش بيش از 186 كشور جهان نيز قرار گرفته و جمهورى اسلامى ايران نيز در سنوات اخير با حق شرط به اين قانون پيوسته ) كه نظام دادرسى ويژه اى را براى افراد كمتر از 18 سال اعمال نمايد و در آن سيستم عمدتاً از نظام جايگزين استفاده مى شود ، بنظر حضرتعالى با توجه به وسعت اختيارات قضات خصوصاً در تعزيرات آيا مى توان نظام دادرسى ويژه اى براى آنان ترتيب داد تا در موارد تعزيرى از يك نظام جايگزينى كه در ترميم شخصيت آسيب ديده آنها مؤثر است استفاده نمود مثلا : به توبيخ شفاهى اكتفا نمود يا متهم را به يك مؤسسه تخصصى با مربيان اجتماعى كه براى اين منظور در نظر گرفته شده فرستاد يا به يك مؤسسه پزشكى تربيتى براساس توصيه يك پزشك واجد شرايط براى انجام تربيت صحيح فرستاد يا صرفاً به جريمه نقدى اكتفا كرد يا كار اجبارى بدون حقوق به نفع مؤسسات و انجمن هاى حقوقى عمومى زير نظر و مراقبت قاضى محكوم كرد و يا به هر شيوه جديدى كه در ساختار شخصيتى آنان نقش مؤثرى داشته باشد و حالت بازدارندگى خود را نيز حفظ كند حكم داد ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : براى اجراى احكام در حقّ نوجوانان 18 سال معيار نيست بلكه ملاك حدّ بلوغ شرعى است ، بنابراين اگر جرم و كيفر نوجوانى كه شرعاً بالغ شده است معيّن شده باشد شرعاً هيچ كس حق ندارد آن را تغيير دهد ، و اما اگر كيفر جرمش حدّ معيّنى نداشته باشد حاكم شرع مى تواند هر مقدار تعزير با تازيانه كه صلاح بداند در حق ايشان جارى نمايد .

    back.gif - 16x16 - 561 bytesاجراى غير علنى حدود

    سؤال 1312 : آيا ساير حدود شرعيّه بايد مانند حدّ زنا به صورت علنى اجراء شود يا آنكه اجراء غير علنى حدود ، منعى ندارد ؟ لطفاً مستند فتوى را ذكر كنيد .

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : لازم نيست اجراى حدود ديگر علنى باشد ، و آيه شريفه وليشهد عذابهما طائفة من المؤمنين ، سوره نور ، آيه 2 در خصوص زنا وارد شده است ، و همچنين اخبار نقل فعل حضرت اميرالمؤمنين عليه افضل صلوات المصلّين در زنا وارد شده است ، وسائل ج 18 ب 31 ص 341 ، 5 حديث فقط ح 3 ، صحيحه زراره عن ابى جعفر  (عليه السلام)قال : اتى اميرالمؤمنين  (عليه السلام)برجل قد أقرّ على نفسه بالفجور ، فقال اميرالمؤمنين  (عليه السلام)لأصحابه : اغدوا علىّ غداً متلثّمين ، فقال لهم من فعل مثل فعله فلايرجمه و لينصرف ، قال : فانصرف و بقى بعضهم ، فرجمه من بقى منهم .

    در اين حديث تعبير شده به فجور ، و فجور اعم است از زناء لكن قضيّةٌ فى واقعة است ، و لعله فجور واقع در اين قضيّه زنا بوده ، فلذا دليلى در غير زنا نداريم .

    back.gif - 16x16 - 561 bytesاجراى حد در ملأ عام

    سؤال 1313 : در مواردى كه محكوم بايد اعدام شود ،بفرماييد :

    الف ) آيا قاضى ( حاكم شرع ) مى تواند صرف نظر از نوع جرم ارتكابى ، در هر موردى بنا به صلاح ديد خود براى عبرت گرفتن مردم و بازداشتن آنان از ارتكاب جرم ، حكم كند كه جنازه محكوم مدتى در ملأ عام قرار داده شود ؟

    ب ) در صورت منفى بودن پاسخ ، آيا نوع جرم ارتكابى مى تواند مجوّزى براى عمل فوق باشد ؟ ( بعنوان مثال مرتكب قتل فجيعى شده و يا چند نفر را به قتل رسانده است ) .

    ج ) آيا طبق نظر قاضى ( حاكم شرع ) مى توان قبل از اجراى حكم اعدام ، محكوم را مدتى در معرض ديد عموم قرار داد ؟

    د ) آيا در موارد فوق ، بين حد ، قصاص و تعزير ( بنابر جواز قتل از باب تعزير ) تفاوتى وجود دارد ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : الف : در صورتى كه توهين و هتك حرمت مسلمان نشود ، به مقدار متعارف مى تواند جنازه اش را نگهدارد .

    ب : نوع جرم مؤثر نيست در جواز و عدم جواز مگر در موارد نصّ خاص .

    ج : نمى تواند محكوم به اعدام را وادار كند در محلى بايستد كه مردم او را ببينند .

    د : بعضى حدود بايد جمعى از مسلمانان شاهد آن باشند ، ولى در حدود ديگر و يا قصاص و تعزير نمى توان او را وادار كرد كه در برابر مردم بايستد ولى مى توان مردم را دعوت كرد كه اجراى حد يا قصاص و تعزير را مشاهده كنند .

    back.gif - 16x16 - 561 bytesتغيير شيوه اجراى حد

    سؤال 1314 : در مواردى كه شارع مقدس شيوه يا ابزار خاصى را در اجراى مجازات در نظر گرفته است - مانند رجم يا كشتن با شمشير - بفرماييد :

    الف- آيا شيوه يا ابزار ياد شده موضوعيّت دارد ؟ ( به عبارت ديگر در اينگونه موارد آيا هدف شارع مقدس فقط ازهاق روح است ولو با استفاده از ابزار نوين; يا ازهاق روح به شيوه يا ابزار منصوص ضرورت دارد ) ؟

    ب- در صورت موضوعيّت داشتن ، چنانچه اجراى رجم يا مجازاتهايى نظير مجازات لواط با شيوه هاى منصوص در شرائطى خاص به مصلحت اسلام و نظام مقدس اسلامى نباشد - مثلا وهن اسلام و مسلمين باشد يا چهره خشنى از اسلام يا نظام اسلامى نشان دهد - آيا مى توان ضمن اجراى اصل حكم - قتل - شيوه اجراى آن را تغيير داد ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : الف : موارد فرق مى كند مثلا در رجم و حدّ سرقت و يا حدّ محارب و يا حدّ زانى با محرم موضوعيت دارد و چيزى جانشين آن نمى شود ، ان قلت : در حد زنا با محارم آمده است يك ضربت با شمشير به او بزنند ، و شايد مقصود قتل باشد و اين مصداق كشتن باشد .

    قلت : احتمال قوى موضوعيت است ، زيرا فرموده ( ضربة بالسيف فى رقبته أخذ السيف منه ما أخذ ) و ممكن است منظور شارع فقط زدن با شمشير باشد آن هم در گردن چه كشته شود يا نشود و وسيله ديگرى كه او را بكشد جايز نباشد ، خصوصاً كه در بعضى روايات فرض نموده كه در اثر ضربه شمشير شايد كشته نشود ، امام(عليه السلام)فرموده كه او را حبس ابد مى كنند ، اما در حدهائى مانند لواط كه كيفيتهاى مختلفى براى آن بيان شده شايد موضوعيّت نداشته باشد ، زيرا همان تعدّد اسباب قتل ، قرينه است كه مقصود كشته شدن اوست بهر طريق كه باشد ، پس در هر مورد بايد دليل را ملاحظه كرد .

    ب : حكم خدا به جهت اينكه مردم آن را نمى پسندند يا در نظر ديگران خشونت و قساوت مى باشد ، تغيير نمى كند ، و مسلماًدر زمان پيامبر اكرم (صلى الله عليه وآله وسلم) و ائمه اطهار(عليهم السلام)اشخاصى بودند كه نميتوانستند حدود الهى را بپذيرند و اعتراض مى كردند ، و در ميان آنها دانشمندان و فلاسفه بودند مانند ابوالعلاء معرّى كه گفت : ( يد بخمس مئين عسجداً وديت ، ما بالها قطعت فى ربع دينار ) بلكه اشخاصى در اثر اجراى حدّ بر آنان مرتد شدند و از بلاد اسلامى گريختند ، ما بايد در مرحله اول بمقدار قابليتمان حكمتهاى حدود الهى را بيان كنيم و از موضع خود دفاع كنيم ، نه آنكه در برابر اعتراض دشمنان عقب گرد نموده و دست از حكم خدا برداريم ( رضى الناس لايملك ) ، با اين بيان معلوم شد كه بسيارى از آنچه راكه ما وهن اسلام و مسلمين ميدانيم امرى خيالى و توهمى است و يك نوع ضعف درخود ماست كه نتوانستيم ويژگيهاى اسلام و حدود آن را به عالم معرفى كنيم و نخواستيم در برابر اعتراض آنان استقامت كنيم و على فرض حصول وهن اسلام از اجراى بعضى حدود ، بايد اهم و مهم را ملاحظه كرد ، و يا آنكه ماله البدل و ما ليس له البدل را ملاك قرار داد ،ويقيناً عزت اسلام و مسلمين اهم است از اجراء حدّ در يك يا دو مورد ، و لذا اگر نتوان شيوه مخصوص را در خفا انجام داد ، مى شود آن را تغير داد على الاظهر .

    back.gif - 16x16 - 561 bytesجلد توسط دستگاه

    سؤال 1315 : آيا انجام جلد توسط دستگاه اتوماتيك به منظور ممانعت از اصابت ضربه هاى شلاق به مناطق خطرناك بدن در اجراى حد ياتعزير و به منظور يكنواختى و تنظيم شدت ضربات صحيح است ؟

    shap01.gif - 16x16 - 5.79 kbجواب : صحيح است .

    shap02.gif - 100x100 - 4.58 kb

     
     

     
     
     
     
     
     

    آدرس: قم - روبروي شبستان امام خميني(ره) - دفتر آيت الله العظمي شاهرودي (دام ظله)

    تلفن: 7730490 3، 7744327 3- 025 فکس: 7741170 3- 025  

    پست الکترونيک: info@shahroudi.net / esteftaa.shahroudi.com@gmail.com